Waar komen spierknopen vandaan en hoe kom je ervan af?

In tijdens massages in mijn praktijk krijg ik vaak dezelfde vraag: waar komen spierknopen toch vandaan en hoe kom je er weer vanaf? Veel mensen lopen al lange tijd rond met een stijve nek, pijnlijke schouders of een zeurende bovenrug. Soms is de pijn scherp, soms vooral drukkend en vermoeiend aanwezig. Spierknopen lijken klein, maar hebben vaak een grote invloed op je dagelijkse comfort, je energie en je vermogen om te ontspannen. In deze blog lees je wat spierknopen zijn, waarom ze ontstaan en welke massagetechnieken het beste aansluiten bij dit soort klachten.

Wat zijn spierknopen eigenlijk?

Spierknopen worden ook wel triggerpoints genoemd. Het zijn kleine, overbelaste plekken in een spier die niet meer goed kunnen ontspannen. De spiervezels blijven daar als het ware vastzitten en de doorbloeding neemt af. Dat maakt zo’n plek gevoelig en soms pijnlijk. Wat veel mensen verrast, is dat de pijn vaak niet alleen op de plek van de knoop zelf voelbaar is. Een vast punt in de schouder kan bijvoorbeeld hoofdpijn geven, terwijl spanning in de bovenrug kan uitstralen naar de nek of arm. Je voelt de klacht, maar de oorzaak zit soms op een andere plek.

Hoe ontstaan spierknopen?

Spierknopen ontstaan meestal niet in één keer. Ze bouwen zich langzaam op. Veelvoorkomende oorzaken zijn langdurig dezelfde houding, stress en mentale druk, te weinig rust en herstel, eenzijdige belasting door werk of sport, weinig variatie in beweging en een hoge, oppervlakkige ademhaling. Bij stress spant het lichaam zich automatisch aan. Dat gebeurt vaak zonder dat je het doorhebt. Schouders trekken omhoog, de adem blijft hoog en de kaken spannen licht aan. Wanneer dit patroon te lang aanhoudt, krijgt de spier onvoldoende kans om echt los te laten. Precies daar ontstaat vaak een spierknoop.

Waarom blijven spierknopen zo hardnekkig?

Veel mensen herkennen dat de pijn na een behandeling even minder wordt, maar daarna toch weer terugkomt. Dat is niet vreemd. Spierknopen zijn zelden een losstaand probleem. Ze zijn meestal het gevolg van een langdurig spanningspatroon in het lichaam. Zolang houding, stressbelasting en dagelijkse gewoonten hetzelfde blijven, kan dezelfde spier opnieuw overbelast raken. Daarom is het belangrijk om niet alleen naar de pijnlijke plek te kijken, maar ook naar hoe je lichaam spanning opbouwt en verwerkt. Het lichaam werkt altijd als één geheel.

Triggerpoint massage bij spierknopen

Triggerpoint massage is een van de meest gebruikte technieken bij spierknopen. Hierbij wordt heel gericht gewerkt op de verkrampte plekken in de spier. De druk is rustig en gecontroleerd, niet geforceerd en altijd afgestemd op wat jouw lichaam op dat moment aankan. Deze techniek is vooral passend wanneer je duidelijke pijnpunten kunt aanwijzen, wanneer de pijn uitstraalt naar een andere plek en wanneer je merkt dat je bewegingsvrijheid verminderd is. Door langzaam druk te geven krijgt de spier weer de kans om te ontspannen, verbetert de doorbloeding en kan de spanning geleidelijk afnemen.

Klachtgerichte massage bij terugkerende klachten

Wanneer spierknopen samengaan met langdurige of steeds terugkerende pijn, is een klachtgerichte massage vaak een passende keuze. Hierbij wordt niet alleen gekeken naar de plek waar je de pijn voelt, maar ook naar omliggende spieren en de manier waarop het lichaam compenseert. Deze aanpak is vooral geschikt bij klachten in nek en schouders, bovenrug en onderrug en het gebied rond heupen en billen. Door doelgericht in diepere spierlagen te werken, ontstaat er weer ruimte in het weefsel en wordt bewegen makkelijker en vrijer.

Holistische massage bij stress en overbelasting

Niet iedere spierknoop vraagt om diep en lokaal werken. Bij veel mensen spelen stress en langdurige overprikkeling een grote rol. In zulke situaties is een holistische massage vaak een betere ingang. Het hele lichaam wordt meegenomen en de aanraking is rustig en vloeiend. Het tempo blijft laag, zodat het zenuwstelsel de kans krijgt om uit de aan-stand te komen. Vanuit die ontspanning kunnen spieren vanzelf zachter worden en laten vastzittende plekken vaak makkelijker los. Deze vorm van massage past goed wanneer je moeilijk kunt ontspannen, je je snel gespannen voelt en je meerdere plekken hebt die tegelijk vastzitten.

Diepe spanningspatronen en de psoas

Sommige spanningen liggen dieper in het lichaam. De psoas is een diepliggende spier die sterk verbonden is met houding, stabiliteit en het stresssysteem. Wanneer deze spier langdurig gespannen blijft, kan dat klachten geven in de onderrug, heupen en bovenbenen. Psoas massage en psoas release zijn zachte technieken die gericht zijn op het uitnodigen van ontspanning in deze diepe laag, zonder te forceren. Deze benadering is vooral passend wanneer je al langere tijd rug- of heupklachten hebt, merkt dat je lichaam moeilijk echt ontspant en het gevoel hebt dat spanning diep van binnen vastzit.

Wat kun je zelf doen bij spierknopen?

Naast behandelingen in mijn massagepraktijk kun je zelf veel doen om spierknopen te helpen verminderen. Vaker van houding wisselen, tussendoor bewegen, bewuster ademen en echte herstelmomenten inplannen maken vaak al een groot verschil. Wat ik het meeste zie, is dat spierknopen geen zwakte zijn, maar een duidelijk signaal van het lichaam. Ze nodigen uit om beter te luisteren, eerder te vertragen en vriendelijker om te gaan met je eigen grenzen. Juist daar begint duurzaam herstel.